{"id":8138,"date":"2021-04-02T12:53:44","date_gmt":"2021-04-02T10:53:44","guid":{"rendered":"https:\/\/fjordhest.net\/blogg\/?p=8138"},"modified":"2021-04-02T13:02:39","modified_gmt":"2021-04-02T11:02:39","slug":"ein-trygg-fritime","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjordhest.net\/blogg\/2021\/04\/02\/ein-trygg-fritime\/","title":{"rendered":"Ein trygg fritime"},"content":{"rendered":"

Merete har f\u00e5tt hjelp i psykiatrien i store delar av livet sitt, men det var f\u00f8rst d\u00e5 ho fekk eit tilbod som involverte hest at ho fann noko ho f\u00f8lte f\u00f8rte ho framover. <\/strong><\/p>\n

Byline: Ingvild Rydjord Hansen<\/em><\/p>\n

Dette er del tre i artikkelserien Hesten som terapeut. Dei to f\u00f8rste delane kan du lese her: <\/em>
\nDel 1: I s\u00e6rstilling som helsefremjar<\/a> Del 2: «Stallen som meistringsarena er unik»<\/a><\/em><\/p>\n

Merete har to vaksne born, h\u00f8gare utdanning og har hatt ein god jobb. Ho er ei ressurssterk dame, men dei psykiske utfordringane ho har hatt s\u00e5 lenge ho kan hugse har hindra ho i \u00e5 leve eit normalt liv. Ho har depresjonar, posttraumatisk stressliding (PTSD), og slit med dissosiasjon, ein tilstand der ein mister kontakta med eller blir distansert fr\u00e5 seg sj\u00f8lv, kroppsleg eller mentalt.<\/p>\n

Dei siste 35 \u00e5ra har Merete f\u00e5tt samtaleterapi p\u00e5 DPS (distriktspsykiatrisk senter), men dette har fungert mest som brannsl\u00f8kking for \u00e5 halde ho p\u00e5 beina. Tilfriskninga som alle, ikkje minst ho sj\u00f8lv, har ynskja, har ikkje kome. Dei siste ti \u00e5ra har Merete ikkje vore i stand til \u00e5 jobbe, og er no uf\u00f8retrygda.<\/p>\n

Vart kjend med hestar p\u00e5 Modum Bad<\/strong><\/p>\n

Merete sitt f\u00f8rste m\u00f8te med hestar var d\u00e5 ho hadde eit opphald p\u00e5 traumeavdelinga p\u00e5 Modum Bad, ein av f\u00e5 stadar i landet der hesteassistert psykoterapi er ein del av behandlinga. \u00abEg hadde ikkje noko forhold til hestar i det heile tatt f\u00f8r eg var p\u00e5 Modum Bad, men eg kjende med ein gong p\u00e5 ein god tryggleik kring hestane\u00bb seier Merete. \u00abUnder opphaldet vart tida med hestane viktig for meg, og der l\u00e6rte eg veldig mykje om meg sj\u00f8lv.\u00bb<\/p>\n

D\u00e5 ho kom heim fr\u00e5 opphaldet p\u00e5 Modum, ynskte Merete \u00e5 f\u00e5 til \u00e5 halde fram med \u00e5 ha kontakt med hestar. Ho var glad d\u00e5 ho fann Linda og Hestegarden og fekk eit tilbod der. \u00abD\u00e5 eg starta p\u00e5 Hestegarden hadde eg lenge vore veldig d\u00e5rleg, og timane der vart veldig viktige for meg\u00bb fortel Merete. \u00abEg opplevde meistring, tryggheit og glede i eit tilv\u00e6re som elles var m\u00f8rkt og kaotisk.\u00bb<\/p>\n

\"\"

\u00c5 ha kontakt med hest kan vere god medisin for mange.<\/p><\/div>\n

Eit vendepunkt<\/strong><\/p>\n

\u00c5 f\u00e5 eit tilbod p\u00e5 Hestegarden var eit vendepunkt for Merete. Gjennom \u00e5revis som pasient i psykiatrien har ho vore borti mange typar behandling, men ho er klar p\u00e5 at det \u00e5 vere saman med hestar i ein trygg setting er det som har hatt mest f\u00f8reseieleg, positiv effekt. \u00abForma mi svingar, og med den varierer ogs\u00e5 utbyttet av \u00f8ktene p\u00e5 Hestegarden\u00bb seier Merete. \u00abNokre gongar skjer det endringar eg ikkje hadde trudd var moglege \u00e5 f\u00e5 til, nokre gongar er det eit krafttilskot til \u00e5 takle vanskeleg samtaleterapi, og andre gongar er det det som gjer at eg held ut fr\u00e5 ein dag til den neste.\u00bb<\/p>\n

Merete fortel at uansett kva slags effekt ho har av \u00f8ktene, s\u00e5 er det alltid ei positiv effekt. \u00abTida med hestane gir meg gode opplevingar som skaper b\u00f8lger langt utover den tida eg faktisk er p\u00e5 garden\u00bb seier Merete. \u00abForma mi vert meir stabil, og \u00e5 vite at eg no har noko som har effekt uavhengig av kva form eg er i, er sv\u00e6rt verdifullt p\u00e5 mange vis, ikkje minst for \u00e5 halde oppe h\u00e5pet og trua p\u00e5 at noko nyttar.\u00bb<\/p>\n

\u00abP\u00e5 eit punkt vert alle negative tankar og kjensler om kropp,<\/strong>tankar og verda
\nelles helt underordna. Eg opph\u00f8rer, og ei eining av meg og hesten oppst\u00e5r.
\nDet gir meg ei sterk kjensle av fridom.\u00bb<\/strong><\/p>\n

Merete<\/em><\/p>\n

\"\"

Dette ser kanskje ut som ein vanleg ridetime, men for Merete har timen s\u00e5 mange andre effektar enn den fysiske treninga.<\/p><\/div>\n

Hestane motiverer<\/strong><\/p>\n

For Merete kan menneske til tider opplevast skremmande og uf\u00f8reseielege. \u00abSlik er det aldri med hesten, den er alltid trygg for meg. Den aksepterer meg, d\u00f8mmer meg ikkje og er alltid \u00e6rleg mot meg\u00bb seier ho.<\/p>\n

N\u00e5r Merete er saman med hestane, kjenner ho p\u00e5 ei kjensle av tryggheit, friheit og glede. \u00abP\u00e5 dei d\u00e5rlegaste dagane mine kan det vere vanskeleg \u00e5 finne fram gode kjensler, men som regel klarer eg \u00e5 kome dit i l\u00f8pet av ei \u00f8kt med hestane\u00bb fortel ho.<\/p>\n

\u00abSj\u00f8lv om eg berre s\u00e5 vidt er innom \u00e5 ha slike kjensler, s\u00e5 gjer det underverk for meg. Eg kan klare \u00e5 halde ut vanskelege dagar fordi eg veit at der framme kjem det ein dag der eg f\u00e5r kome til hestane, og f\u00e5r ei lita pause\u00bb seier Merete. Ho fortel at tanken p\u00e5 desse pausane kan skape motivasjon for \u00e5 oppretthalde viktige ting som s\u00f8vn, mat og naudsynte medisinar. Utan dette vil ho nemleg ikkje klare \u00e5 nyttegjere seg av tilbodet p\u00e5 same m\u00e5te. \u00abDette er det viktigaste eg gjer for meg sj\u00f8lv i l\u00f8pet av veka, og eg har heldigvis folk rundt meg som ser den gode effekten det har p\u00e5 meg, og som hjelper meg med \u00e5 prioritere tiltaket\u00bb seier ho.<\/p>\n

Sidan i vinter er det ridefysioterapi Merete har f\u00e5tt p\u00e5 Hestegarden, d\u00e5 dette er ei behandling som fungerer godt p\u00e5 b\u00e5de fysiske og psykiske lidingar. Dette gjer kvardagen for Merete meir f\u00f8reseieleg, d\u00e5 ho i tillegg til behandlinga f\u00e5r dekt transport til og fr\u00e5 Hestegarden, og difor kan reise dit sj\u00f8lv om ho har ein d\u00e5rleg dag.<\/p>\n

\"\"

Hesten er ein god ven<\/p><\/div>\n

\u00d8ktene Merete har saman med hestane varierer fr\u00e5 gong til gong, d\u00e5 kva ho har behov for \u00e5 gjere ogs\u00e5 varierer. Nokre gongar best\u00e5r \u00f8ktene av bakke\u00f8vingar med hest der det vert \u00f8va p\u00e5 konkrete ting som til d\u00f8mes grensesetjing, nokre gongar brukar ho \u00f8kta til \u00e5 stryke og sanse p\u00e5 ein hest eller eit anna dyr, og andre gongar rir ho.<\/p>\n

Merete ser p\u00e5 dette som sin trygge fritime, og det fungerer stabiliserande for ho i ein elles ustabil kvardag. \u00abTankar og kjensler som elles kan vere veldig dominerande, forsvinn n\u00e5r eg gjer ting som krev absolutt merksemd i notid\u00bb seier ho.<\/p>\n

\u00abDersom eg manglar energi, f\u00e5r eg det. Er eg veldig uroleg, finn eg ro.
\nEr eg dissosiert og fjern, vert eg samla. Kjenner eg meg unyttig og udugeleg f\u00e5r eg
\nkjenne meistring. Kjenner eg p\u00e5 motlausheit og h\u00e5plausheit, finn eg moglegheiter.
\nEr kroppen min eit fengsel, bryt eg ut og finn fridom.\u00bb<\/strong><\/p>\n

Merete<\/em><\/p>\n

\"\"

Merete, Linda og «Mummi» tek ein prat. (Foto: Privat)<\/p><\/div>\n

Kyndig rettleiing er avgjerande<\/strong><\/p>\n

\u00c5 ha nokon som kan rettleie ein rundt hestane er viktig for \u00e5 f\u00e5 maksimalt utbytte av hesteassisterte aktivitetar. Merete pr\u00f8vde i ei kort periode \u00e5 ha eit tilbod i ein vanleg stall der ho styrte seg sj\u00f8lv, men det ga eit heilt anna utbytte. \u00abEg klarte ikkje \u00e5 vende fokuset til noko som vart hjelpsamt for meg sj\u00f8lv, men fokuserte berre p\u00e5 kva som var bra for hesten\u00bb seier ho.<\/p>\n

Opplegget p\u00e5 Hestegarden fungerer mykje betre for Merete, og ho set stor pris p\u00e5 den relasjonen ho og Linda har skapt. \u00abLinda har ei eiga evne til \u00e5 forst\u00e5 kva eg treng, ho les meg veldig godt, og justerer aktiviteten etter det\u00bb seier Merete. \u00abHo har gitt relasjonen den tida eg har hatt behov for, og eg har no veldig stor tillit til ho. Ho kan motivere meg til \u00e5 pr\u00f8ve hardare enn eg trudde var mogleg, slik at eg oppn\u00e5r stor meistring og glede\u00bb.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>Firbeint medisin<\/strong><\/p>\n

Merete er veldig glad for at ho f\u00e5r dette tilbodet no, men syns det er leit at det er s\u00e5 f\u00e5 andre som f\u00e5r noko liknande. \u00abDyre medisinar med biverknader f\u00e5r ein p\u00e5 bl\u00e5 resept om ein treng det, men dette \u2013 som har halde meg g\u00e5ande veke etter veke, heilt medisinfri og utan innleggingar i lange periodar det er det veldig vanskeleg \u00e5 f\u00e5 st\u00f8tte til fr\u00e5 det offentlege\u00bb seier ho oppgitt. \u00abEg skulle s\u00e5 inderleg \u00f8nske at dei som avgjer slikt tek innover seg kor mange som kan verte hjelpt p\u00e5 denne m\u00e5ten. Timane p\u00e5 garden gjer langt st\u00f8rre nytte enn dei fleste medisinane eg har pr\u00f8vd. Mange ville vore tente med at eit opplegg med den firbeinte terapeuten hadde vore eit meir utbreidd tilbod fr\u00e5 det offentlege.\u00bb<\/p>\n

 <\/p>\n

Angsten som haldt meg fanga d\u00e5 eg kom til garden, er heilt vekke. Eg sit p\u00e5 ein draum av ein hest,
\n<\/em>og kjenner meg som ei fri sjel. Gr\u00e5 t\u00e5ke, fr\u00e5v\u00e6r av h\u00e5p, angst, depresjon, skrekkopplevingar,
\ndissosiasjon, forvirring, s\u00f8vnmangel \u2013 fleire m\u00e5nader med dette, men h\u00f8gt der oppe p\u00e5 hesten?
\nEg ser moglegheiter og h\u00e5p. Uro blir til ro. Eg har lyst til noko, for f\u00f8rste gong p\u00e5 lenge. Eg kjenner meg fri! <\/em><\/p>\n

\u00c5 snakke er ikkje for alle, for meg har det langt st\u00f8rre effekt \u00e5 erfare. Mange gongar har eg sagt at om
\neg berre kunne kjenne meg trygg i fem minutt, ville det ha hjelpt. Takka vere hesten har eg no
\ndenne tryggleiken, og har vorte sterkare. Eg har l\u00e6rt \u00e5 vere uthaldande og meir tydeleg.
\nL\u00e6rt at eg har verdi, l\u00e6rt at eg har rett til \u00e5 \u00abta plass\u00bb. Eg har l\u00e6rt gjennom \u00e5 erfare, ikkje gjennom ord. <\/em><\/p>\n

Ein augneblink av ro, det g\u00e5r br\u00e5tt opp for meg at det er det eg kjenner. Fr\u00e5v\u00e6r av redsle, fr\u00e5v\u00e6r av indre st\u00f8y, ein roleg kropp. Ro \u2013 eg kan ikkje hugse sist det var slik. Eg er avslappa, i ordets allermest positive tyding.
\nDet er ei overveldande kjensle, og eit par gledest\u00e5rer trillar fram i augo mine.Den som har \u00e6ra av \u00e5 gje
\nmeg denne roa er heilt up\u00e5verka, han traskar vidare i jamt tempo, med meg p\u00e5 ryggen. <\/em><\/p>\n

Merete<\/em><\/p>\n

\"\"

P\u00e5 hesteryggen kjenner Merete seg fri<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Merete har f\u00e5tt hjelp i psykiatrien i store delar av livet sitt, men det var f\u00f8rst d\u00e5 ho fekk eit tilbod som involverte hest at ho fann noko ho f\u00f8lte f\u00f8rte ho framover. Byline: Ingvild Rydjord Hansen Dette er del tre i artikkelserien Hesten som terapeut. Dei to f\u00f8rste delane kan du lese her: Del […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8139,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-8138","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siste-nytt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjordhest.net\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8138","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjordhest.net\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjordhest.net\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjordhest.net\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjordhest.net\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8138"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/fjordhest.net\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8138\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8146,"href":"https:\/\/fjordhest.net\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8138\/revisions\/8146"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjordhest.net\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjordhest.net\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjordhest.net\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8138"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjordhest.net\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}